Hər il 31 mart Azərbaycanda yalnız bir anım günü deyil, həm də xalqın yaddaşında silinməz iz buraxmış faciələrin xatırlandığı, tarixlə üzləşdiyi mühüm bir gündür. Bu tarix 1998-ci ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən rəsmi olaraq “Azərbaycanlıların Soyqırımı Günü” elan edilmişdir. Həmin gündən etibarən hər il dövlət səviyyəsində anım tədbirləri keçirilir, soyqırımı qurbanlarının xatirəsi ehtiramla yad edilir.
Heydər Əliyevin qeyd etdiyi kimi, uzun illər xalqımıza qarşı törədilmiş soyqırımı hadisələri barədə həqiqətlər dünya ictimaiyyətinə lazımi səviyyədə çatdırılmamışdır. Lakin müstəqillik dövründə bu istiqamətdə ciddi addımlar atılmış, tarixi faktların beynəlxalq aləmdə tanıdılması üçün sistemli fəaliyyət başlanmışdır. Bu gün də bu məsuliyyət yalnız dövlətin deyil, hər bir azərbaycanlının üzərinə düşür.
XX əsrin əvvəllərində baş verən hadisələr xalqımız üçün xüsusilə faciəli olmuşdur. 1918-ci ilin mart-aprel aylarında Quba və digər bölgələrdə azərbaycanlı əhaliyə qarşı kütləvi qırğınlar törədilmişdir. Xüsusilə Quba qırğınları tariximizin ən qanlı səhifələrindən biri kimi yadda qalmışdır. Sonradan aşkar edilən kütləvi məzarlıqlar bu vəhşiliyin real sübutudur və dünya tarixində nadir rast gəlinən faciələrdən hesab olunur.
Bu hadisələr yalnız bir bölgə ilə məhdudlaşmamışdır. İrəvan və ətraf ərazilərdə də 1918–1920-ci illərdə minlərlə azərbaycanlı qətlə yetirilmiş, doğma torpaqlarından didərgin salınmışdır. Bu proseslər daha sonra da davam etmiş, müxtəlif dövrlərdə deportasiya və etnik təmizləmə siyasəti ilə müşayiət olunmuşdur. Prezident İlham Əliyev bu hadisələri xalqımıza qarşı aparılan sistemli siyasətin tərkib hissəsi kimi qiymətləndirmişdir.
Soyqırımı faktlarının araşdırılması zamanı ortaya çıxan sənədlər və şahid ifadələri bu qırğınların planlı şəkildə həyata keçirildiyini göstərir. Hətta bəzi hallarda həmin dövrün iştirakçıları tərəfindən edilən etiraflar da bu vəhşiliklərin miqyasını açıq şəkildə ortaya qoyur. Bu isə bir daha sübut edir ki, baş verənlər təsadüfi deyil, məqsədli şəkildə həyata keçirilmiş cinayətlər silsiləsidir.

Aytən İmanova, Hacıqabul rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin Direktoru