Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində regionlararası əməkdaşlıq və qarşılıqlı etimad amili xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu baxımdan İlham Əliyev tərəfindən 2026-cı il aprelin 6-da Gürcüstana həyata keçirilən səfər və səfər çərçivəsində mətbuata verilən bəyanat Azərbaycan–Gürcüstan münasibətlərinin strateji mahiyyətini bir daha aydın şəkildə ortaya qoydu. Bu səfər iki ölkə arasında mövcud olan dostluq və qardaşlıq münasibətlərinin yalnız tarixi köklərə deyil, həm də müasir geosiyasi reallıqlara əsaslandığını nümayiş etdirdi.

Azərbaycan və Gürcüstan xalqları əsrlər boyu mehriban qonşuluq və qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşamışlar. Bu tarixi əlaqələr müstəqillik dövründə dövlətlərarası münasibətlərin möhkəm təməlinə çevrilmişdir. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında vurğuladığı kimi, iki ölkə arasında əlaqələr yalnız diplomatik çərçivə ilə məhdudlaşmır, bu münasibətlər dərin siyasi, iqtisadi və humanitar bağlarla zəngindir.

Bu gün Azərbaycan–Gürcüstan münasibətləri regionda nümunəvi əməkdaşlıq modeli kimi çıxış edir. Qarşılıqlı etimad, bir-birinin daxili işlərinə hörmət və milli maraqların uzlaşdırılması bu münasibətlərin əsas prinsipini təşkil edir. Bu model regionun digər dövlətləri üçün də örnək hesab oluna bilər.

İki ölkə arasında siyasi əməkdaşlıq yüksək səviyyədədir və beynəlxalq platformalarda qarşılıqlı dəstək prinsipi üzərində qurulub. Azərbaycan və Gürcüstan bütün beynəlxalq təşkilatlarda bir-birinin suverenliyini, ərazi bütövlüyünü və sərhədlərinin toxunulmazlığını dəstəkləyir. Bu, regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Xüsusilə Cənubi Qafqazda yeni geosiyasi reallıqların formalaşdığı bir dövrdə bu əməkdaşlıq daha da aktuallaşır. Regionda sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması yalnız ölkələr arasında qarşılıqlı etimad və əməkdaşlıq sayəsində mümkündür. Bu baxımdan Gürcüstanın vasitəçi və tranzit ölkə kimi rolu xüsusi diqqətə layiqdir.

Azərbaycan–Gürcüstan münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən biri də iqtisadi əməkdaşlıqdır. Ticarət dövriyyəsinin davamlı artımı, qarşılıqlı investisiyalar və birgə layihələr iki ölkənin iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verir. Azərbaycan tərəfindən Gürcüstan iqtisadiyyatına qoyulan milyardlarla dollar sərmayə bu əməkdaşlığın real göstəricisidir.

Gürcüstanda mövcud olan əlverişli investisiya mühiti Azərbaycan investorlarının bu ölkəyə marağını artırır. Eyni zamanda, gələcəkdə üçüncü ölkələrdə birgə investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi perspektivi əməkdaşlığın coğrafiyasını genişləndirir və yeni imkanlar yaradır.

Enerji sahəsində əməkdaşlıq Azərbaycan–Gürcüstan münasibətlərinin əsas sütunlarından biridir. Xəzər hövzəsinin zəngin enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılmasında Gürcüstan mühüm tranzit rolunu oynayır. Bu kontekstdə Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Cənub Qaz Dəhlizi kimi qlobal əhəmiyyətli layihələr xüsusi qeyd olunmalıdır.

Bu layihələr təkcə Azərbaycan və Gürcüstan üçün deyil, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan qazının bir çox ölkəyə ixracı məhz Gürcüstan üzərindən həyata keçirilir ki, bu da iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın nə qədər dərin olduğunu göstərir.

Son illərdə nəqliyyat sahəsində həyata keçirilən layihələr də əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəldiyini göstərir. Orta Dəhliz kimi beynəlxalq nəqliyyat marşrutları Azərbaycan və Gürcüstanın tranzit imkanlarını artırır və regionu qlobal logistika mərkəzlərindən birinə çevirir.

Bu dəhlizlər vasitəsilə Asiya ilə Avropa arasında yükdaşımaların həcmi artır, ticarət əlaqələri genişlənir və iqtisadi inteqrasiya dərinləşir. Bu isə öz növbəsində regionun geosiyasi əhəmiyyətini daha da artırır.

Cənubi Qafqaz regionu uzun illər münaqişələr və qarşıdurmalarla üzləşmişdir. Lakin hazırda regionda yeni reallıqlar formalaşır və sülhə doğru mühüm addımlar atılır. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında qeyd etdiyi kimi, bu prosesin davamlı olması üçün iqtisadi əməkdaşlıq və ticarət əlaqələrinin genişləndirilməsi mühüm rol oynayır.

Gürcüstanın Azərbaycan ilə Ermənistan arasında iqtisadi əlaqələrin qurulmasında oynadığı rol regionda etimad mühitinin formalaşmasına xidmət edir. Bu isə uzunmüddətli sülhün təmin olunması üçün vacib amillərdən biridir.

Azərbaycan və Gürcüstan arasında humanitar sahədə əməkdaşlıq da yüksək səviyyədədir. İki ölkə arasında mədəniyyət, təhsil və sosial sahələrdə həyata keçirilən layihələr xalqlar arasında dostluq və qarşılıqlı anlayışı daha da möhkəmləndirir.

Multikultural dəyərlərin qorunması və təşviqi hər iki ölkənin dövlət siyasətində mühüm yer tutur. Bu isə regionda tolerantlıq və birgəyaşayış modelinin inkişafına töhfə verir.

Beləliklə, İlham Əliyevin Gürcüstana səfəri bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan–Gürcüstan münasibətləri möhkəm təməllər üzərində qurulmuş və dinamik inkişaf edən strateji tərəfdaşlıq modelidir. Bu münasibətlər yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqaz regionunun sabitliyi, təhlükəsizliyi və inkişafı üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Mövcud əməkdaşlıq modeli gələcəkdə daha da genişlənərək yeni layihələr və təşəbbüslərlə zənginləşəcək, regionda sülh və rifahın təmin olunmasına xidmət edəcəkdir.

Bayram Xudayarov

Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı, "Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri, YAP-ın fəal üzvü