2026-cı il mayın 4-də Prezident İlham Əliyev “Avropa Siyasi Birliyi”nin 8-ci Zirvə toplantısında videobağlantı formatında çıxışı zamanı Azərbaycan–Ermənistan münasibətlərində yaranmış yeni reallıqlara dair mühüm faktları beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırdı. Dövlət başçısının səsləndirdiyi ən əhəmiyyətli məqamlardan biri sülhün artıq konkret iqtisadi və nəqliyyat nəticələri verməsi ilə bağlı idi. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, əldə olunmuş sülh şəraitində Azərbaycan öz ərazisi vasitəsilə Ermənistana tətbiq olunan bütün tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada aradan qaldırıb və indiyədək Ermənistan istiqamətində 28 min ton yük daşınıb.

Bu fakt əslində regionda formalaşan yeni siyasi və iqtisadi arxitekturanın göstəricisidir. Uzun illər davam edən işğal və qarşıdurma şəraitindən sonra bu gün Azərbaycan regionda kommunikasiyaların açılması, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və qarşılıqlı faydalı münasibətlərin qurulması istiqamətində real addımlar atan tərəf kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğuladığı məqamlardan biri də məhz Azərbaycanın sülh gündəliyinə sadiqliyinin əməli addımlarla təsdiqlənməsi oldu.

Ötən ilin avqustunda Vaşinqtonda Ağ Evdə imzalanmış Birgə Bəyannamə və Ermənistanla Azərbaycan arasında sülh sazişi mətninin paraflanması regionda yeni mərhələnin əsasını qoydu. Prezident Donald Trampın da şahid qismində iştirak etdiyi həmin proses beynəlxalq səviyyədə sülhə verilən siyasi dəstəyin göstəricisi idi. Lakin əsas diqqətçəkən məqam bundan sonra Azərbaycanın nümayiş etdirdiyi siyasi iradə oldu. Dövlətimizin başçısının qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan 1990-cı illərin əvvəlindən Ermənistana tətbiq olunan bütün tranzit məhdudiyyətlərini birtərəfli qaydada ləğv etdi. Bu addım həm humanitar, həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan böyük əhəmiyyət daşıyır.

Əslində 28 min ton yükün Azərbaycan ərazisi vasitəsilə Ermənistana çatdırılması təkcə statistik göstərici deyil. Bu, regionda düşmənçilik mühitindən əməkdaşlıq mühitinə keçidin real indikatorudur. Azərbaycan bununla nümayiş etdirir ki, postmünaqişə dövründə əsas prioritet sabitlik, iqtisadi inteqrasiya və kommunikasiyaların açılmasıdır. Bu yanaşma Prezident İlham Əliyevin uzun illərdir müdafiə etdiyi regional əməkdaşlıq modelinin praktik nəticəsidir.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında vurğuladığı digər mühüm məqam Azərbaycanın ilk dəfə olaraq Ermənistana benzin və dizel ixracına başlaması oldu. İndiyədək 12 min ton neft məhsulunun Ermənistana göndərilməsi faktı göstərir ki, bölgədə iqtisadi münasibətlər mərhələli şəkildə normallaşmağa başlayır. Bu, həm də onu təsdiqləyir ki, Azərbaycan sülhü yalnız siyasi sənəd kimi deyil, konkret iqtisadi və sosial nəticələr doğuran strateji proses kimi qəbul edir.

Azərbaycanın nümayiş etdirdiyi bu konstruktiv yanaşma bölgədə yeni iqtisadi imkanlar formalaşdırır. Açılan nəqliyyat-kommunikasiya xətləri təkcə Azərbaycan və Ermənistan üçün deyil, bütövlükdə Cənubi Qafqazın inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Regionun beynəlxalq nəqliyyat və logistika mərkəzinə çevrilməsi perspektivi artıq nəzəri yanaşma deyil, praktik mərhələyə daxil olur.

Bu prosesdə Azərbaycanın rolu xüsusilə diqqət çəkir. Çünki regionda yeni iqtisadi reallıqların formalaşmasının əsas təşəbbüskarı məhz Azərbaycandır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət nəticəsində ölkəmiz həm hərbi-siyasi müstəvidə qalib dövlət statusunu möhkəmləndirdi, həm də sülh və əməkdaşlıq gündəliyinin əsas müəllifinə çevrildi.

Prezident İlham Əliyevin Zirvə toplantısındakı çıxışı bir daha göstərdi ki, Azərbaycan bölgədə davamlı sülhün əldə olunması üçün ardıcıl və prinsipial siyasət həyata keçirir. Ermənistanın da artıq bu reallıqları qəbul etməyə başlaması regionda yeni mərhələnin əsasını formalaşdırır. Bu gün Azərbaycan təkcə Cənubi Qafqazda deyil, daha geniş coğrafiyada etibarlı tərəfdaş, sabitlik yaradan və əməkdaşlığı təşviq edən dövlət kimi qəbul olunur.

Sülhün konkret nəticələr doğurması isə Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi strateji kursun uğurunu bir daha təsdiqləyir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə formalaşan yeni regional əməkdaşlıq modeli gələcəkdə Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik, iqtisadi inteqrasiya və nəqliyyat baxımından mühüm mərkəzlərdən birinə çevrilməsinə xidmət edəcək.

Ülviyyə Abdullayeva,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri

Neftçala şəhər 1 nömrəli tam orta məktəbin direktoru