Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması xüsusi yer tutur. 1918-ci il mayın 28-də qəbul edilmiş İstiqlal Bəyannaməsi ilə xalqımızın müstəqillik iradəsi bütün dünyaya bəyan olundu, milli dövlətçilik ənənələrinin yeni mərhələsinin əsası qoyuldu. Şərqdə ilk parlamentli respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti təkcə ölkəmizin deyil, bütövlükdə müsəlman Şərqinin siyasi tarixində demokratik idarəçilik modeli formalaşdıran mühüm dövlət nümunəsinə çevrildi.

Həmin dövrdə son dərəcə mürəkkəb beynəlxalq və regional şəraitin mövcud olmasına baxmayaraq, cümhuriyyət qurucuları xalqın milli maraqlarını əsas götürərək demokratik dövlət təsisatlarının yaradılmasına nail oldular. Bu baxımdan Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və digər görkəmli dövlət xadimlərinin fəaliyyəti Azərbaycan tarixində mühüm siyasi irs kimi qiymətləndirilir. Cümhuriyyət rəhbərləri dövlətin milli maraqlara söykənən inkişaf modelini müəyyənləşdirərək hüquqi və demokratik idarəetmə prinsiplərini ön plana çıxardılar.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin ən mühüm tarixi xidmətlərindən biri parlament ənənələrinin formalaşdırılması oldu. 1918-ci ilin dekabrında fəaliyyətə başlayan parlament ölkədə çoxpartiyalı siyasi sistemin inkişafına şərait yaratdı. Müxtəlif millətlərin və siyasi qüvvələrin təmsil olunduğu parlament demokratik idarəçilik prinsiplərinin tətbiqinin real nümunəsinə çevrildi. Bu, həmin dövr üçün təkcə regionda deyil, bir çox ölkələrdə belə nadir siyasi təcrübə hesab olunurdu.

Cümhuriyyət dövründə insan hüquq və azadlıqlarının təmin olunması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Xüsusilə qadınlara seçki hüququnun verilməsi Azərbaycan dövlətinin demokratik dəyərlərə sadiqliyinin göstəricisi idi. Bir sıra Avropa dövlətlərindən əvvəl qadınlara seçmək və seçilmək hüququnun tanınması Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin mütərəqqi və modern dövlət modeli qurmaq niyyətini açıq şəkildə nümayiş etdirirdi.

Milli dövlət atributlarının yaradılması da cümhuriyyətin tarixi xidmətləri sırasında xüsusi yer tutur. Dövlət bayrağı, gerb və himnin qəbul olunması milli dövlətçilik düşüncəsinin möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Bu gün Azərbaycanın üçrəngli bayrağı xalqımızın milli birliyinin, müstəqilliyinin və suverenliyinin rəmzi kimi qürurla dalğalanır.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qısa müddətdə milli ordu quruculuğu, təhsil siyasəti və diplomatik fəaliyyət sahələrində də mühüm uğurlar əldə etdi. Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması, milli kadr potensialının formalaşdırılması və Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində tanınması istiqamətində atılan addımlar cümhuriyyətin gələcəyə hesablanmış strateji baxışının göstəricisi idi.

Lakin mürəkkəb geosiyasi proseslər və xarici müdaxilələr nəticəsində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi. Buna baxmayaraq, həmin dövrdə yaradılmış dövlətçilik ənənələri xalqımızın milli yaddaşında yaşadı və sonrakı nəsillər üçün müstəqillik idealına çevrildi.

Məhz buna görə də müasir müstəqil Azərbaycan Respublikası özünü Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin siyasi və mənəvi varisi hesab edir. Heydər Əliyev tərəfindən müəyyənləşdirilən dövlətçilik strategiyası milli-mənəvi dəyərlərə və tarixi dövlətçilik ənənələrinə əsaslanaraq müasir Azərbaycanın inkişafını təmin etdi. Bu siyasi kurs bu gün İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa olunması milli dövlətçilik tariximizin ən mühüm hadisələrindən biri kimi dəyərləndirilir. Bu gün Azərbaycan Bayrağının işğaldan azad edilmiş torpaqlarda dalğalanması 1918-ci ildə əsası qoyulan istiqlal ideyasının və dövlətçilik ənənələrinin əbədi yaşadığını nümayiş etdirir.

28 May – Müstəqillik Günü Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsinin, milli birlik əzminin və demokratik dövlətçilik ənənələrinin təntənəsi kimi böyük qürur hissi ilə qeyd olunur. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin qoyduğu siyasi irs bu gün də müasir Azərbaycanın inkişaf yolunda mühüm ideoloji və tarixi əsas olaraq qalır.

Arif Bağırov,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri

“Neftechala Operating Company LTD” şirkətinin əməkdaşı