Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlərin möhkəm təməl üzərində inkişaf etməsinin əsas səbəblərindən biri ortaq tarixi köklər, mədəni dəyərlər və türk dünyasının yaratdığı mənəvi bağlılıqdır. Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı ildə Qırğızıstana dövlət səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanatda humanitar əməkdaşlığa xüsusi yer ayırması da təsadüfi deyildi. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər bir daha göstərdi ki, siyasi və iqtisadi tərəfdaşlığın uzunömürlü olmasının başlıca şərti xalqlar arasında qarşılıqlı hörmətin, mədəni yaxınlığın və mənəvi birliyin davamlı şəkildə möhkəmləndirilməsidir.

Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş ərazilərində aparılan genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinə Qırğızıstanın verdiyi dəstək iki ölkə arasında qardaşlıq münasibətlərinin ən parlaq nümunələrindən biridir. Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, Ağdam rayonunda inşa edilən və "Manas" adını daşıyan məktəb Qırğız xalqının Qarabağın dirçəldilməsinə verdiyi töhfənin rəmzinə çevrilib. Bu layihə sadəcə təhsil müəssisəsinin tikintisi deyil, işğalın ağır nəticələrini yaşamış bir bölgənin gələcəyinə verilən töhfə, eyni zamanda Türk dünyasının həmrəyliyinin konkret ifadəsidir.

Qarabağda həyata keçirilən bu humanitar layihə xüsusi siyasi və mənəvi məna daşıyır. Çünki Azərbaycan ərazilərinin bərpasında iştirak edən dost və qardaş ölkələrin dəstəyi beynəlxalq həmrəyliyin real təzahürü olmaqla yanaşı, postmünaqişə dövründə əməkdaşlığın yeni modelini də formalaşdırır. "Manas" məktəbi gələcək nəsillərə elm və bilik verməklə yanaşı, Azərbaycan–Qırğızıstan dostluğunun canlı simvolu kimi də tarixə düşəcək.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi vurğuladığı məqamlardan biri də görkəmli qırğız yazıçısı Çingiz Aytmatovun irsinin Azərbaycanda yüksək qiymətləndirilməsidir. Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin və onun adını daşıyan parkın açılması, eləcə də yazıçının həyat və yaradıcılığı ilə bağlı məkanların qorunub saxlanılması Azərbaycan xalqının qırğız xalqının mənəvi irsinə göstərdiyi hörmətin ifadəsidir. Bu addımlar xalqlar arasında qarşılıqlı ehtiramın və ortaq mədəni dəyərlərin yaşadılmasına xidmət edir.

Eyni zamanda Prezident İlham Əliyevin Bişkekdə yaradılmış Qırğızıstan–Azərbaycan Dostluq Parkını xatırlatması humanitar əməkdaşlığın ardıcıl və sistemli xarakter daşıdığını göstərir. Həm Bakıda, həm də Bişkekdə salınan bu cür mədəniyyət və dostluq məkanları iki ölkənin paytaxtlarını mənəvi baxımdan bir-birinə daha da yaxınlaşdırır, xalqlar arasında əlaqələrin inkişafına yeni impuls verir.

Azərbaycan və Qırğızıstan arasında keçirilən qarşılıqlı Mədəniyyət Günləri, incəsənət kollektivlərinin çıxışları, elmi və təhsil sahəsində əməkdaşlıq proqramları, gənclər və tələbələr arasında mübadilə layihələri də humanitar münasibətlərin mühüm istiqamətlərini təşkil edir. Bu təşəbbüslər xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına, ortaq tarixi və mədəni irsin qorunmasına, yeni nəsildə türk dünyasına mənsubluq hissinin möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Azərbaycanın xarici siyasətində humanitar diplomatiya xüsusi yer tutur. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət nəticəsində ölkəmiz yalnız iqtisadi və siyasi əməkdaşlığı deyil, mədəniyyətlərarası dialoqu, tarixi irsin qorunmasını və mənəvi dəyərlərin təbliğini də beynəlxalq əməkdaşlığın ayrılmaz hissəsi kimi təqdim edir. Qırğızıstanla münasibətlər də məhz bu konsepsiya əsasında inkişaf edərək hər iki xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunmasına və gələcək nəsillərə ötürülməsinə mühüm töhfə verir.

Bu gün Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinə nəzər saldıqda aydın görünür ki, bu əlaqələrin gücü yalnız imzalanan sənədlərdə və həyata keçirilən iqtisadi layihələrdə deyil, həm də xalqları birləşdirən ortaq yaddaşda, mədəni irsdə və qarşılıqlı etimada söykənən qardaşlıq münasibətlərindədir. Qarabağdan İssık-Kuladək uzanan bu mənəvi körpü Türk dünyasının birliyini daha da möhkəmləndirir və gələcək əməkdaşlığın etibarlı təməli kimi çıxış edir.

Ülviyyə Abdullayeva,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri

Neftçala şəhər 1 saylı tam orta məktəbin direktoru