Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən müasir suveren Azərbaycana uzanan dövlətçilik yolu

2026-05-25 Baxış: 31
img

Azərbaycan xalqının zəngin dövlətçilik tarixi əsrlər boyu milli kimliyin, azadlıq düşüncəsinin və müstəqillik iradəsinin formalaşmasında mühüm rol oynayıb. Bu baxımdan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması milli dövlətçilik tariximizin ən parlaq səhifələrindən biri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. 1918-ci il mayın 28-də qəbul edilən İstiqlal Bəyannaməsi ilə Azərbaycan xalqı özünün müstəqil dövlət qurmaq əzmini bütün dünyaya nümayiş etdirdi və Şərqdə ilk parlamentli respublikanın əsası qoyuldu.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti cəmi 23 ay fəaliyyət göstərsə də, bu qısa müddət ərzində milli dövlətçilik ənənələrinin formalaşdırılması istiqamətində mühüm addımlar atıldı. Demokratik idarəçilik sistemi yaradıldı, parlament fəaliyyətə başladı, milli ordu quruculuğu həyata keçirildi, dövlət atributları qəbul olundu və beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi tanınması istiqamətində mühüm uğurlar əldə edildi. Bu baxımdan cümhuriyyətin fəaliyyəti Azərbaycan xalqının dövlət idarəçiliyinə, demokratik dəyərlərə və milli müstəqillik ideyasına sadiqliyini nümayiş etdirən mühüm tarixi mərhələ idi.

Lakin mürəkkəb geosiyasi proseslər və xarici müdaxilələr nəticəsində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin fəaliyyəti dayandırıldı. Buna baxmayaraq, cümhuriyyətin yaratdığı dövlətçilik ənənələri və istiqlal ideyası xalqımızın milli yaddaşında yaşamaqda davam etdi. Məhz həmin siyasi irs sonrakı dövrlərdə Azərbaycanın yenidən müstəqillik qazanması üçün mühüm ideoloji əsas rolunu oynadı.

1991-ci ildə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini yenidən bərpa etdi. Lakin ölkədə hökm sürən siyasi böhran, iqtisadi çətinliklər, idarəetmədə xaos və Ermənistanın hərbi təcavüzü dövlətçiliyimizi ciddi təhlükə qarşısında qoymuşdu. Dövlət institutlarının zəiflədiyi, vətəndaş qarşıdurmasının dərinləşdiyi bir dövrdə Azərbaycanın müstəqilliyinin qorunması məsələsi həyati əhəmiyyət daşıyırdı.

Belə mürəkkəb şəraitdə xalqın tələbi ilə hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyev ölkəni ağır böhrandan çıxararaq müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəm əsaslarını formalaşdırdı. Ulu Öndərin rəhbərliyi ilə ölkədə siyasi sabitlik təmin edildi, dövlət idarəçiliyi sistemi bərpa olundu, hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində mühüm addımlar atıldı və milli inkişaf strategiyası müəyyənləşdirildi.

Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi dövlətçilik konsepsiyası milli maraqlara, güclü dövlət idarəçiliyinə və milli həmrəyliyə əsaslanırdı. Məhz bu siyasi kurs nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini gücləndirdi, iqtisadi inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu və müstəqilliyini möhkəmləndirdi. “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması, ordu quruculuğunun gücləndirilməsi və dövlət institutlarının inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın gələcək uğurlarının əsasını təşkil etdi.

Bu gün həmin siyasi kurs İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan regionun ən güclü dövlətlərindən birinə çevrilib, ölkəmizin beynəlxalq nüfuzu daha da artıb, iqtisadi və hərbi potensialı əhəmiyyətli dərəcədə güclənib.

Xüsusilə Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin tam təmin olunması müasir dövlətçilik tariximizin ən mühüm hadisələrindən biri kimi qiymətləndirilir. Prezident İlham Əliyevin qətiyyətli siyasəti nəticəsində Azərbaycan xalqının ən böyük milli arzusu gerçəkləşib, işğala son qoyulub və dövlət suverenliyi tam bərpa edilib. Bu tarixi nailiyyət Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yarımçıq qalmış istiqlal missiyasının müasir dövrdə uğurla tamamlandığını göstərir.

Bu gün Azərbaycanın üçrəngli bayrağı işğaldan azad olunmuş bütün ərazilərdə qürurla dalğalanır. Bu, yalnız hərbi-siyasi qələbə deyil, həm də tarixi varisliyin və milli dövlətçilik ənənələrinin təntənəsidir. 1918-ci ildə əsası qoyulan müstəqillik ideyası bu gün güclü və suveren Azərbaycan dövləti timsalında özünün ən ali zirvəsinə yüksəlib.

28 May – Müstəqillik Günü xalqımızın dövlətçilik tarixində xüsusi yer tutan əlamətdar gündür. Bu tarix Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsinin, milli özünüdərkinin və müstəqil dövlət qurmaq bacarığının təcəssümüdür. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən başlayan dövlətçilik yolu bu gün müasir, güclü və qalib Azərbaycanla uğurla davam edir.

 

Oktay Kərimov,

YAP Neftçala rayon təşkilatının veteran üzvü