Zərifə Əliyevanın elmi fəaliyyəti.

2026-04-14 Baxış: 7
img

Zərifə xanım Əliyeva aprel ayının 28-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Şaxtaxtı kəndində Azərbaycan milli-mənəvi dəyərlərinin gözəl incilərini özündə qoruyub saxlayan alicənab bir ailədə - görkəmli dövlət xadimi Əziz Əliyevin ailəsində dünyaya göz açıb. Zərifə Əliyevanın bir şəxsiyyət kimi formalaşmasında və tərbiyəsində, eyni zamanda, gələcək həyatının düzgün və doğru istiqamətdə qurulmasında onun ailəsi böyük rol oynamışdır. Xüsusən də, Zərifə Əliyevanın bir şəxsiyyət kimi yetişməsində anası Leyli xanımın əməyi əvəzsiz olmuşdur.

Zərifə xanımın gənc yaşlarından musiqiyə böyük həvəsi olub. Lakin o, orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Tibb Universitetinə daxil oldu və buranı bitirdikdən sonra Zərifə xanım təbabətin ən incə sahəsi olan oftamologiyanı seçdi. O, bu sahədə işləyən zaman çox fəal elmi işlə məşğul olmağa başladı. Xüsusən də, o, Azərbaycanın bölgələrində olan indiki Şirvan şəhərində traxomaya qarşı mübarizədə fəal iştirak edib, traxomanın sintometsinlə müalicəsini apararaq, nəticədə, bu işləri tibb elmləri namizədi dissertasiyası ilə başa çatdırdı. Bundan sonra Zərifə xanımın elmi fəaliyyəti peşə xəstəliklərinə həsr olunub. Zərifə xanım Əliyeva Bakıda fəaliyyət göstərən Kondisoner zavodunda laboratoriyanın açılmasına nail olaraq, orada eksperimental işlər apararaq və bununla yanaşı, Azərbaycan elmi-tədqiqat göz xəstəlikləri institutunun laboratoriyasında da çalışıb. Zərifə Əliyeva nəticədə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edib, gələcək işləri bu səpuidə aparıb. Bundan başqa Zərifə xanım irididiaqnostika, diantologiya aid, həkimlərin xəstələrlə münasibətlərinə və s. həsr olunmuş elmi işlərin də müəllifi olub. Zərifə Əliyevanın 150-yə yaxın elmi işi və çap olunmuş 10 monoqrafiyası mövcuddur. Bütün bunlarla yanaşı, Zərifə Əliyeva elmi fəaliyyətdən əlavə, çox fəal ictimai işlərlə məşğul olub. O, eyni zamanda, bir sıra tibbi jurnal redaksiyalarının üzvü kimi çalışıb. Zərifə Əliyeva bir neçə doktorluq dissertasiyasının elmi rəhbəri və çox sayda namizədlik dissertasiyalarının da müəllifi olmuşdur. Zərifə xanım oftamologiyanı, nəinki Azərbaycanda, eləcə də çox uzaq xarici ölkələrdə də tanıtdırmışdır. O, daha çox Moskva alimləri ilə sıx əlaqədə idi və onlarla bərabər elmi monoqrafiyalar yazırdı. Zərifə Əliyeva məhz bu işlərinə görə, SSRİ Tibb Elmləri Akademiyasının akademiki M.İ.Averbax mükafatına layiq görülüb.

O, həm alim, həm gözəl bir insan, eyni zamanda, çox qayğıkeş və sadə bir xanım idi. Baxmayaraq ki, Zərifə xanım görkəmli bir ailənin nümayəndəsi idi, o, hər bir kəslə öz dili ilə danışırdı. Akademik Zərifə xanım özünə və ətrafdakılara qarşı çox tələbkar idi. O, hər cür laborant və doktorluq işlərini öz öhdəsinə götürürdü. Zərifə xanım işlərini çox tələskən və vaxtında yerinə yetirən bir insan idi.

 

Arzu Zərbəliyeva,

YAP fəalı, Hacıqabul rayon Mərkəzi Kitabxananın əməkdaşı.