Son illərdə dünyada urbanizasiya proseslərinin sürətlənməsi böyük şəhərlərdə nəqliyyat problemlərini daha da aktuallaşdırıb. Tıxaclar, ekoloji çirklənmə, vaxt itkisi və təhlükəsizlik məsələləri yol-nəqliyyat sisteminin artıq klassik yanaşmalarla idarə oluna bilmədiyini göstərir. Prezident İlham Əliyevin 5 yanvar tarixində yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibədə bu məsələyə toxunması, Azərbaycanın da qlobal trendləri nəzərə alaraq müasir və rasional həll yolları üzərində düşündüyünü göstərir.

Dövlət başçısı müsahibədə yol-nəqliyyat sisteminin idarə edilməsində yeni yanaşmalara ehtiyac olduğunu vurğulayaraq bildirib ki, yol-nəqliyyat sisteminin idarə edilməsi və mikromobillik, yəni ictimai nəqliyyata üstünlük verilməsi bir çıxış yolu ola bilər. Bu yanaşma təkcə texniki məsələ deyil, həm də şəhər mədəniyyəti, ictimai davranış və dövlət siyasətinin uzlaşmasını tələb edən kompleks bir mövzudur.

Müsahibədə səsləndirilən bu fikir göstərir ki, nəqliyyat problemi yalnız yeni yolların salınması və ya avtomobillərin sayının artırılması ilə həll edilə bilməz. Əksinə, əsas məsələ mövcud resurslardan daha səmərəli istifadə etmək, ictimai nəqliyyatı cəlbedici və əlçatan etməkdir. Mikromobillik anlayışı da məhz bu kontekstdə ön plana çıxır. Velosipedlər, elektrik skuterləri, piyada zonaları və qısa məsafələr üçün alternativ nəqliyyat vasitələri şəhər yükünü əhəmiyyətli dərəcədə azalda bilər.

Prezident İlham Əliyevin müsahibədə toxunduğu bu mövzu həm də dövlətin uzunmüddətli sosial planlaşdırma siyasətinin bir hissəsidir. İctimai nəqliyyata üstünlük verilməsi yalnız tıxacların azalması demək deyil. Bu, eyni zamanda ətraf mühitin qorunması, karbon emissiyalarının azaldılması və insanların gündəlik həyat keyfiyyətinin yüksəldilməsi anlamına gəlir. Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrinin təcrübəsi göstərir ki, effektiv ictimai nəqliyyat sistemi olan şəhərlərdə iqtisadi fəallıq və sosial məmnunluq daha yüksək olur.

Azərbaycan üçün bu yanaşma xüsusilə aktualdır. Son illərdə ölkədə yol infrastrukturu sahəsində böyük layihələr icra olunub, yeni yollar, körpülər və nəqliyyat qovşaqları istifadəyə verilib. Lakin dövlət başçısının müsahibədə vurğuladığı kimi, fiziki infrastrukturla yanaşı, idarəetmə modelinin də təkmilləşdirilməsi vacibdir. Yol-nəqliyyat sisteminin ağıllı idarə olunması, rəqəmsal həllərin tətbiqi və ictimai nəqliyyatın prioritetləşdirilməsi bu sahədə əsas istiqamətlərdən biridir.

Mikromobillik və ictimai nəqliyyatın təşviqi həm də sosial ədalət baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu yanaşma şəhər sakinlərinin bütün təbəqələri üçün əlçatan və təhlükəsiz hərəkət imkanları yaradır. Avtomobilə məcburiyyətin azalması insanların xərclərini azaldır, şəhər mühitini daha yaşanılan edir və sosial balansı gücləndirir. Prezident İlham Əliyevin müsahibədə bu məsələyə diqqət çəkməsi dövlət siyasətində insan mərkəzli yanaşmanın prioritet olduğunu bir daha göstərir.

Eyni zamanda, bu mövzu ölkənin gələcək inkişaf strategiyası ilə də uzlaşır. Davamlı inkişaf, “yaşıl” iqtisadiyyat və ekoloji məsuliyyət anlayışları müasir dövlət idarəçiliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Yol-nəqliyyat sistemində mikromobilliyin və ictimai nəqliyyatın təşviqi Azərbaycanın bu qlobal çağırışlara cavab verdiyini göstərir.

Prezident İlham Əliyevin yerli televiziya kanallarına verdiyi müsahibədə səsləndirdiyi bu fikir yol-nəqliyyat məsələsinə yalnız bugünkü problem kimi deyil, gələcək üçün strateji və sistemli yanaşma kimi baxıldığını nümayiş etdirir. İctimai nəqliyyata üstünlük verilməsi və mikromobilliyin inkişafı şəhər həyatının keyfiyyətini yüksəltməklə yanaşı, Azərbaycanın müasir və dayanıqlı inkişaf modelinə uyğun mühüm addım kimi çıxış edir.

         Ruslan Babayev,

         YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri

         "50 №-li Yol İstismarı" MMC-nin direktoru