Tarix boyu sivilizasiyaların formalaşması və inkişafı məhz çaylar, göllər və digər su mənbələri ətrafında baş vermişdir. Bu da suyun dövlətlərin mövcudluğunda nə qədər strateji əhəmiyyət daşıdığını açıq şəkildə göstərir. Su mənbələri yalnız təbii sərvət deyil, həm də ölkələrin iqtisadi gücünün, sosial rifahının və ekoloji təhlükəsizliyinin təminatçısıdır. Su ehtiyatlarının qorunması bu günün deyil, gələcəyin problemidir və bu istiqamətdə atılan hər bir addım gələcək nəsillərin sağlam və təhlükəsiz həyatına xidmət edir. Su mənbələri hər bir ölkə üçün ən vacib təbii sərvətlərdən biri hesab olunur və cəmiyyətin bütün sahələrində mühüm rol oynayır. Su insan həyatının davamlılığı üçün əvəzolunmaz olmaqla yanaşı, sosial rifahın, iqtisadi inkişafın və ekoloji sabitliyin əsasını təşkil edir.

Müasir dövrdə su ehtiyatları əsasən içməli su təminatı, kənd təsərrüfatı, sənaye istehsalı və enerji sektorunda geniş şəkildə istifadə olunur. Kənd təsərrüfatında suvarma sistemləri məhsuldarlığın artırılmasında həlledici rol oynayır. Sənaye sahəsində isə su texnoloji proseslərin ayrılmaz hissəsidir. Eyni zamanda hidroenerji vasitəsilə elektrik enerjisinin istehsalı ölkələrin enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasına mühüm töhfə verir. Bütün bu sahələr su resurslarının mövcudluğundan və düzgün idarə olunmasından birbaşa asılıdır.

Lakin əhalinin sürətli artımı, urbanizasiya, iqlim dəyişiklikləri və ətraf mühitin çirklənməsi su ehtiyatlarına ciddi təzyiq göstərir. Bir çox ölkələrdə şirin su çatışmazlığı artıq qlobal problemə çevrilmişdir. Su mənbələrinin çirkləndirilməsi ekosistemlərin pozulmasına, insan sağlamlığına zərər vurulmasına və iqtisadi itkilərə səbəb olur. Xüsusilə transsərhəd su ehtiyatlarının düzgün bölüşdürülməməsi regional və beynəlxalq səviyyədə münaqişə risklərini artırır.

Bu baxımdan su resurslarının qorunması və səmərəli istifadəsi dövlətlərin əsas prioritetlərindən biri olmalıdır. Suya qənaət edən texnologiyaların tətbiqi, su ehtiyatlarının çirklənmədən mühafizəsi, ictimai maarifləndirmə tədbirlərinin gücləndirilməsi və effektiv idarəetmə mexanizmlərinin yaradılması böyük əhəmiyyət daşıyır.

Təkcə dövlət deyil, onunla yanaşı, cəmiyyətin hər bir üzvü suyun dəyərini dərk etməli və onun qorunmasına məsuliyyətlə yanaşmalıdır.

Maya Qənbərova

YAP fəalı, Hacıqabul Tarix Diyarşünaslıq Muzeyinin kiçik elmi işçisi