Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin inkişaf trayektoriyası son illərdə regional və qlobal geosiyasi dəyişikliklər fonunda daha da aktuallaşıb. ABŞ-ın Vitse-prezidenti J. D. Vensin Azərbaycana səfəri zamanı Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatı iki ölkə arasında münasibətlərin artıq taktiki əməkdaşlıq çərçivəsini aşaraq strateji və uzunmüddətli müstəviyə keçdiyini nümayiş etdirdi. Xüsusilə Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının imzalanması münasibətlərin normativ-hüquqi bazasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm hadisə kimi dəyərləndirilə bilər.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, sənəd altı ay davam edən məqsədyönlü diplomatik fəaliyyətin nəticəsidir. Bu müddət ərzində tərəflər arasında intensiv məsləhətləşmələr aparılmış, prioritet sahələr müəyyənləşdirilmiş və qarşılıqlı maraqlar balanslaşdırılmışdır. Xartiya yalnız siyasi bəyanat deyil, konkret fəaliyyət istiqamətlərini ehtiva edən strateji yol xəritəsidir. Bu sənəd təhlükəsizlik, enerji, nəqliyyat, texnologiya, iqtisadi əməkdaşlıq və regional sabitlik kimi əsas sahələri əhatə edir.

Azərbaycan üçün ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq bir neçə baxımdan əhəmiyyətlidir. Birincisi, bu əməkdaşlıq ölkənin beynəlxalq sistemdə mövqeyini möhkəmləndirir və çoxşaxəli xarici siyasət kursunun davamlılığını təmin edir. İkincisi, ABŞ kimi qlobal güclə institusional əməkdaşlıq Azərbaycan iqtisadiyyatının şaxələndirilməsi, yüksək texnologiyalar və investisiya axınının genişlənməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Üçüncüsü, təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq regional sabitliyin möhkəmləndirilməsinə töhfə verir.

Strateji tərəfdaşlıq həm də Cənubi Qafqazın geosiyasi arxitekturasında yeni balansın formalaşmasına təsir göstərir. Azərbaycan artıq yalnız regional aktor deyil, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən mühüm tranzit və enerji mərkəzi kimi çıxış edir. ABŞ-ın bu rolu rəsmi şəkildə dəstəkləməsi Bakının beynəlxalq nəqliyyat və enerji layihələrində mövqeyini daha da gücləndirir.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi diqqət çəkən məqamlardan biri qarşılıqlı etimad amilinin önə çəkilməsi idi. Müasir beynəlxalq münasibətlərdə hüquqi sənədlərdən daha çox siyasi iradə və qarşılıqlı güvən ön plana çıxır. Xartiya məhz bu etimadın rəsmi ifadəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu sənəd ikitərəfli münasibətlərin yeni mərhələyə keçdiyini təsdiqləməklə yanaşı, tərəflərin uzunmüddətli strateji maraqlarının üst-üstə düşdüyünü göstərir.

ABŞ-ın Vitse-prezidentinin səfəri və imzalanmış sənəd Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcıdır. Bu mərhələ yalnız iki ölkənin deyil, bütövlükdə regionun siyasi və iqtisadi inkişafına təsir göstərə biləcək strateji xarakter daşıyır.

Şəfəq Balaşova,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri

Neftçala şəhər 4 saylı tam orta məktəbin direktoru