Azərbaycan xalqının yaddaşına qanla yazılmış Xocalı soyqırımı təkcə bir şəhərin faciəsi deyil, bütövlükdə bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ağır cinayətdir. Bu faciənin beynəlxalq miqyasda tanıdılması istiqamətində aparılan sistemli fəaliyyət isə illər ərzində öz real nəticələrini vermişdir.

Məhz bu baxımdan “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq kampaniyası Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında mühüm rol oynamışdır. Kampaniya çərçivəsində müxtəlif ölkələrdə keçirilən tədbirlər, konfranslar, sərgilər və hüquqi təşəbbüslər Xocalı faciəsinin soyqırımı aktı kimi tanınmasına zəmin yaratmışdır.

Bu təşəbbüs nəticəsində bir sıra dövlətlərin parlamentləri və beynəlxalq qurumlar Xocalı hadisələrinə hüquqi-siyasi qiymət vermiş, insanlıq əleyhinə cinayət faktını təsdiqləmişdir. Bu isə informasiya mübarizəsində Azərbaycanın prinsipial və ardıcıl mövqeyinin göstəricisidir.

Prezident İlham Əliyev Memorial Kompleksin açılışındakı çıxışında xüsusi vurğulamışdır ki, Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması Azərbaycan dövlətinin prioritet istiqamətlərindən olmuşdur. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, uzun illər aparılan diplomatik və informasiya mübarizəsi nəticəsiz qalmamış, tarixi həqiqətlər beynəlxalq miqyasda qəbul olunmağa başlamışdır.

“Xocalıya ədalət!” hərəkatı yalnız siyasi təşəbbüs deyil, həm də mənəvi məsuliyyət missiyasıdır. Bu hərəkat dünya ictimaiyyətinə mesaj verdi ki, ədalət geciksə də, unudulmur. Tarix saxtalaşdırıla bilməz və həqiqət gec-tez öz yerini tapır.

Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin çıxışı həm hesabat xarakteri daşıyır, həm də gələcək fəaliyyət üçün strateji yol xəritəsini müəyyən edir. Dövlət başçısı açıq şəkildə bəyan etdi ki, Xocalı soyqırımını törədənlər və onların havadarları tarix qarşısında cavab verməlidirlər.

Xocalı torpağında Memorial Kompleksin açılması sıradan bir mərasim deyil, bu, tarixi ədalətin bərpasının simvoludur. Uzun illər işğal altında qalmış ərazidə bu cür möhtəşəm abidənin ucaldılması həm siyasi, həm də mənəvi qələbənin ifadəsidir.

Bu gün Xocalıda ucaldılan Memorial Kompleks təkcə şəhidlərin xatirəsini əbədiləşdirmir, eyni zamanda Azərbaycan dövlətinin suverenlik iradəsini nümayiş etdirir. Əgər bir zamanlar həmin torpaqlarda vəhşilik törədilmişdisə, bu gün orada ədalət və dövlətçilik rəmzi ucalır.

Prezident İlham Əliyevin açılış mərasimindəki çıxışı xüsusi tarixi məna daşıyır. Dövlət başçısı vurğuladı ki, Xocalı qurbanlarının qanı yerdə qalmadı və Azərbaycanın ərazi bütövlüyü bərpa olunduqdan sonra bu torpaqlarda yenidən həyat qurulur. Memorialın məhz Xocalıda açılması – faciənin baş verdiyi məkanda ucaldılması – ədalətin təntənəsidir.

Bu hadisə həm də beynəlxalq ictimaiyyətə açıq mesajdır: Azərbaycan öz tarixini unutmur, şəhidlərinin xatirəsini uca tutur və ədalətin təmin olunması üçün prinsipial mövqeyindən geri çəkilmir.

Memorial Kompleks gələcək nəsillər üçün həm yaddaş məkanı, həm də vətənpərvərlik məktəbi olacaqdır. Burada ucalan hər bir abidə elementi xalqın ağrısını, mübarizəsini və nəhayət qələbəsini simvolizə edir.

Xocalıda Memorialın açılması həm də dövlətin gücünün göstəricisidir. Çünki yalnız qalib və suveren dövlət öz faciəsinin baş verdiyi məkanda ədalət abidəsi ucalda bilər. Bu baxımdan 27 fevral 2026-cı il Azərbaycan tarixində mühüm mərhələ kimi yadda qalacaqdır.

Prezident İlham Əliyevin çıxışı bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan tarixi ədalətin təmin olunması yolunda ardıcıl və prinsipial siyasət yürüdür. Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi daim yaşayacaq, onların ruhu qarşısında dövlətin borcu isə müstəqil və güclü Azərbaycanı daha da möhkəmləndirməkdir.

Bayram Xudayarov

Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı, "Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri, YAP-ın fəal üzvü.