2026-cı il aprelin 27-də Çex Respublikasının Baş naziri Andrey Babişin Azərbaycana rəsmi səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər Azərbaycan ilə Çexiya arasında iqtisadi əməkdaşlığın yeni mərhələyə keçidini təsdiqləyən mühüm nəticələrlə yadda qaldı. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə aparılan müzakirələr və mətbuata verilən bəyanat iki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin artıq ənənəvi ticarət formatından çıxaraq daha geniş investisiya və biznes əməkdaşlığı modelinə keçdiyini göstərdi.

Azərbaycan ilə Çexiya arasında iqtisadi əlaqələr son illərdə davamlı artım dinamikası nümayiş etdirir. Hazırkı mərhələdə ticarət dövriyyəsi 800 milyon ABŞ dollarından artıqdır və bu göstərici tərəflər arasında iqtisadi fəallığın real göstəricisi kimi çıxış edir. Lakin mövcud strukturun təhlili göstərir ki, bu dövriyyənin əsas hissəsi enerji resurslarının ixracı hesabına formalaşır. Bu amil iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və diversifikasiyası üçün yeni imkanların mövcud olduğunu ortaya qoyur.

Prezident İlham Əliyev bu məsələyə xüsusi diqqət çəkərək qeyd etdi ki, mövcud ticarət strukturunun daha balanslı olması və qeyri-neft sektorunun payının artırılması əsas prioritetlərdən biridir. Bu yanaşma Azərbaycan iqtisadiyyatının uzunmüddətli inkişaf strategiyası ilə tam uzlaşır və iqtisadi əlaqələrin dayanıqlılığını gücləndirməyə xidmət edir. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlərdən biri bu istiqamətdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır: “Biz ticarət dövriyyəsinin daha tarazlı olmasını və strukturun təkmilləşdirilməsini arzulayırıq.”

İqtisadi əməkdaşlığın inkişafında işgüzar dairələrin rolu da xüsusi qeyd olunmalıdır. Səfər çərçivəsində Çexiyadan Azərbaycana geniş tərkibli iş adamları nümayəndə heyətinin gəlməsi və biznes forumun təşkili iqtisadi əlaqələrin praktiki müstəviyə keçdiyini göstərir. Bu platforma yeni investisiya imkanlarının müzakirəsi, mövcud layihələrin genişləndirilməsi və birbaşa biznes təmasların qurulması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, “həm təkbətək görüşdə, həm də heyətlərin iştirakı ilə bir çox konkret iqtisadi və sərmayə yönümlü layihələr müzakirə edilmişdir.”

Azərbaycanın iqtisadi siyasətində xarici investisiyaların cəlbi və qeyri-neft sektorunun inkişafı prioritet istiqamətlərdəndir. Bu kontekstdə Çexiya ilə əməkdaşlıq sənaye, maşınqayırma, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və yüksək texnologiyalar sahələrində yeni imkanlar yaradır. Çexiyanın sənaye potensialı və texnoloji inkişaf təcrübəsi Azərbaycan iqtisadiyyatının diversifikasiyası üçün mühüm resurs kimi çıxış edə bilər. Eyni zamanda Azərbaycanın regional logistika mövqeyi və enerji resursları bu əməkdaşlığı qarşılıqlı faydalı edir.

İqtisadi əlaqələrin mühüm komponentlərindən biri də investisiya əməkdaşlığıdır. Son illərdə Çexiya şirkətlərinin Azərbaycana marağı artmaqda davam edir və bu tendensiya qarşılıqlı iqtisadi əlaqələrin daha da dərinləşməsinə şərait yaradır. İnvestisiya mühitinin sabitliyi, həyata keçirilən islahatlar və biznes üçün yaradılan əlverişli şərait bu prosesin əsas stimullaşdırıcı amilləri kimi çıxış edir.

Eyni zamanda, kiçik və orta biznesin inkişafı iqtisadi əməkdaşlığın yeni istiqamətlərindən biri kimi ön plana çıxır. Tərəflər arasında birbaşa biznes əlaqələrinin genişlənməsi, ticarət missiyalarının artırılması və yeni layihələrin təşviqi iqtisadi münasibətlərin daha çevik və effektiv modelə keçidini təmin edir. Bu yanaşma iqtisadi əməkdaşlığın yalnız böyük enerji və sənaye layihələri ilə məhdudlaşmamasını, geniş biznes spektrini əhatə etməsini şərtləndirir.

Azərbaycan–Çexiya iqtisadi münasibətlərində xüsusi diqqət çəkən məqamlardan biri də enerji sektorunun roludur. Bu sahə uzun illərdir əməkdaşlığın əsas dayaqlarından biri olsa da, artıq yeni mərhələdə onunla yanaşı digər sektorların da inkişaf etdirilməsi prioritetə çevrilir. Bu isə iqtisadi əlaqələrin daha dayanıqlı və balanslı struktur üzərində qurulmasına imkan yaradır.

Sədaqət Gözəlova,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədr müavini

“İODİCO” MMC-nin mühasibi