“Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026−2035-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nın məqsəd və prinsipləri olduqca genişdir. Dövlət Proqramı yalnız bir infrastruktur layihəsi deyil, ölkənin uzunmüddətli şəhərsalma, ekoloji və sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının bir parçasıdır. Bu sənəd şəhər mühitinin dayanıqlı və ekoloji baxımdan təhlükəsiz olmasını təmin etməklə yanaşı, gələcək nəsillər üçün su ehtiyatlarının qorunmasını da əsas hədəf kimi müəyyən edir.

Proqramın hazırlanmasında əsas diqqət su təchizatı və tullantı sularının idarə olunmasına yönəldilib. Əhali sayının artması və urbanizasiya proseslərinin intensivliyi bu sistemlərin möhkəmliyini və fasiləsizliyini həyati vacib edir. Prezident müşavirədə bildirib ki, “Su təchizatı yalnız texniki məsələ deyil, xalqın rifahı, sağlamlığı və şəhərin dayanıqlı inkişafı üçün strateji prioritetdir.” Bu fikirlər proqramın sadəcə texniki sənəd olmadığını, həm də sosial məsuliyyət çərçivəsində icra olunacağını göstərir.

Dövlət Proqramı çərçivəsində yağış və tullantı sularının idarə olunması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Bakı və Abşeron yarımadasında intensiv urbanizasiya nəticəsində sərt örtüklərin artması, təbii suötürücü sahələrin azalması və mövcud kommunal sistemlərin köhnəlməsi yeni risklər yaratmışdır. Bu risklərin qarşısını almaq məqsədilə proqram, bütün sistemlərin vahid strategiya üzrə planlaşdırılmasını nəzərdə tutur. Prezident müşavirədə vurğulayıb: “Bütün layihələr ayrı-ayrı deyil, kompleks yanaşma ilə icra olunmalıdır ki, gələcək onilliklərdə də davamlı effekt yaransın.”

Proqramın icrasında prioritetlər sırasına yalnız suyun və tullantı sularının idarə olunması deyil, həmçinin ekoloji təhlükəsizlik və iqlim dəyişikliyinə adaptasiya məsələləri daxil edilib. Bu yanaşma göstərir ki, Dövlət Proqramı yalnız mövcud problemlərin aradan qaldırılması ilə kifayətlənmir, həm də gələcək riskləri qabaqlayıcı tədbirlərlə həll edir. Müşavirədə səslənən fikirlərdən biri də bu oldu ki, proqramın icrası yeni texnologiyaların tətbiqi və beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi ilə gücləndiriləcək.

Eyni zamanda, Dövlət Proqramı əhalinin suya çıxış imkanlarını genişləndirmək və xidmətlərin keyfiyyətini yüksəltmək məqsədini güdür. Bu, yalnız fiziki infrastruktur layihəsi deyil, sosial ədalətin təmin olunması və şəhər sakinlərinin həyat keyfiyyətinin artırılması ilə birbaşa bağlıdır. Prezident müşavirədə bildirdi ki, “Proqram əhalinin bütün qrupları üçün su təchizatının fasiləsiz və keyfiyyətli olmasını təmin edəcək.”

Proqramın digər vacib aspekti tullantı sularının tam təmizlənməsinin təmin edilməsidir. Xəzər dənizinin və digər ətraf mühit resurslarının qorunması üçün tullantıların idarə olunması ekoloji siyasətin mərkəzində dayanır. Dövlət başçısının müşavirədə səsləndirdiyi “Tullantılar yalnız 100 faiz təmizlənəndən sonra buraxılacaq” fikri bu yanaşmanın prinsipial mahiyyətini ortaya qoyur.

Dövlət Proqramının həyata keçirilməsi üçün institusional mexanizmlər də hazırlanıb. Bu, layihələrin vaxtında, səmərəli və koordinasiyalı icrasını təmin etməklə yanaşı, məsuliyyət və şəffaflıq prinsiplərini də gücləndirir. Müşavirədə vurğulandığı kimi, proqramın uğuru yalnız texniki tədbirlərlə deyil, həm də dövlət idarəçiliyində nizam-intizam və koordinasiyanın güclənməsi ilə mümkündür.

Bu yanaşma eyni zamanda iqtisadi səmərəliliyi təmin edir. Su və tullantı suları sistemlərinin modernləşdirilməsi, infrastrukturun uzadılması və yeni texnologiyaların tətbiqi dövlət vəsaitinin optimal istifadəsinə xidmət edir, əlavə xərclərin qarşısını alır və uzunmüddətli dövrdə maliyyə yükünü azaldır. Prezident müşavirədə bir daha qeyd etdi ki, proqram yalnız bugünkü ehtiyacları deyil, gələcək tələbləri də nəzərə alır.

Proqram həmçinin iqlim dəyişikliklərinə adaptasiya və davamlı inkişaf prinsiplərini özündə ehtiva edir. Yağış sularının idarə olunması, daşqınların qarşısının alınması, su ehtiyatlarının səmərəli istifadəsi və tullantıların təmizlənməsi kompleks şəkildə həyata keçiriləcək. Bu, yalnız şəhərsalma və kommunal sahələrin deyil, ölkənin ümumi ekoloji və sosial inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsidir.

Yanvarın 12-də müşavirədə səsləndirilən fikirlər göstərdi ki, bu Dövlət Proqramı Azərbaycan üçün yalnız texniki layihə deyil, strateji sənəddir. O, şəhər mühitinin dayanıqlığını, əhalinin rifahını və ölkənin ekoloji təhlükəsizliyini təmin edən əsas çərçivə rolunu oynayır. Məqsəd və prioritetlərin aydın şəkildə müəyyən edilməsi, proqramın icrasında müasir texnologiyaların tətbiqi və gələcək risklərin qabaqlayıcı şəkildə həlli onu digər layihələrdən fərqləndirir.

Gülrux Nağıyeva,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədr müavini

Neftçala rayon Heydər Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı