15 iyun 2021-ci il tarixində imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” iki qardaş ölkə arasındakı əlaqələri keyfiyyətcə yeni, daha yüksək mərhələyə qaldıran tarixi sənəddir. Bu bəyannamə sadəcə siyasi və hüquqi xarakter daşımır, eyni zamanda çoxəsrlik sarsılmaz qardaşlıq bağlarının rəsmi möhürü rolunu oynayır.

Bəyannamənin təməli tarixin dərinliklərinə və hər iki xalqın dahi liderlərinin ideoloji irsinə əsaslanır. Prezident İlham Əliyevin Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması mərasimində qeyd etdiyi kimi: “İmzalanmış Bəyannamə tarixə əsaslanır. Bəyannamədə xalqlarımızın böyük liderləri, öndərləri Mustafa Kamal Atatürkün və Heydər Əliyevin kəlamları öz əksini tapıb. XX əsrin əvvəllərində Mustafa Kamal Atatürk demişdir: “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir”. XX əsrin sonlarında Heydər Əliyev demişdir: “Türkiyə və Azərbaycan bir millət, iki dövlətdir”. Bu tarixi sözlər, kəlamlar bizim fəaliyyətimiz üçün əsas amildir. Biz bu vəsiyyətə sadiqik və XXI əsrdə azad edilmiş Şuşada Müttəfiqlik Bəyannaməsini imzalayarkən əcdadlarımıza sadiqliyimizi nümayiş etdiririk və gələcək nəsillərə yol göstəririk”. Bu baxımdan, sənəd keçmişə sadiqliyin rəmzi olmaqla bərabər, gələcək nəsillər üçün də strateji bir bələdçidir.

Şuşa Bəyannaməsi mahiyyət etibarilə bütün sahələri əhatə edən genişmiqyaslı əməkdaşlıq platformasıdır. Sənəddə siyasət, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, mədəniyyət, təhsil və xüsusilə müdafiə sənayesi kimi həyati əhəmiyyətli istiqamətlərdə tərəfdaşlığın dərinləşdirilməsi nəzərdə tutulur. Bu kompleks yanaşma iki dövlətin potensialının birləşdirilməsinə və strateji maraqların birgə təmin olunmasına xidmət edir.

Sənəd həmçinin Ankara və Bakı arasında gələcək münasibətlərin məzmununu və yol xəritəsini dəqiq müəyyənləşdirir. Hərbi təhlükəsizlik, regional sabitlik və Zəngəzur dəhlizi kimi geostrateji layihələrin reallaşdırılması istiqamətində atılacaq addımlar regional liderliyin və tam təhlükəsizlik arxitekturasının formalaşdırılmasının əsasını təşkil edir.

Bununla yanaşı, Bəyannamədə Azərbaycan və Türkiyənin xarici siyasət ilə bağlı müddəa da yer almışdır. Bu müddəaya əsasən, hər iki ölkə beynəlxalq və regional müstəvidə maraqların qorunması məqsədilə xarici siyasət fəaliyyətini tam koordinasiyalı şəkildə həyata keçirir. İki qardaş dövlətin xarici siyasətdə vahid güc mərkəzi kimi çıxış etməsi regionda davamlı sülhün və təhlükəsizliyin ən etibarlı təminatlarından biridir.

Sənədin imzalanmasında diqqətçəkən ən mühüm məqamlardan biri də onun daşıdığı tarixi rəmzi mənadır. Prezident İlham Əliyev çıxışında bu barədə belə demişdir: “Birgə Bəyannamədə tarixi Qars müqaviləsinə istinad edilir. Tarixi Qars müqaviləsi düz yüz il bundan əvvəl imzalanmışdır. Bu da böyük rəmzi məna daşıyır. Yüz ildən sonra azad edilmiş Şuşa şəhərində müttəfiqlik haqqında imzalanan Birgə Bəyannamə bizim gələcək iş birliyimizin istiqamətini göstərir.” Tam yüz il sonra azad Şuşada imzalanan bu sənəd tarixin ədalətinin bərqərar olmasının əyani sübutudur.

Müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq, Bəyannamədə informasiya mübadiləsi və media sahəsində əməkdaşlığa da xüsusi yer ayrılmışdır. Azərbaycan-Türkiyə Birgə Media Platformasının yaradılması, operativ informasiya mübadiləsinin təmin edilməsi və beynəlxalq səviyyədə dezinformasiyalara qarşı birgə mübarizə aparılması hər iki ölkənin qlobal informasiya məkanında da mövqelərini gücləndirir.

Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, Şuşa Bəyannaməsi regional təhlükəsizlik, iqtisadi tərəqqi və strateji tərəfdaşlıq baxımından tarixi bir dönüş nöqtəsidir. "Bir millət, iki dövlət" fəlsəfəsi bu sənədlə rəsmən müttəfiqlik zirvəsinə ucalmışdır.

            İsmayıl İbrahimov,

            YAP Hacıqabul rayon təşkilatının sədri.