Salnaməsi”

1990-cı ilin Qanlı Yanvar hadisəsi Azərbaycan xalqının tarixində təkcə böyük bir faciə deyil, eyni zamanda milli oyanışın, azadlıq iradəsinin və müstəqillik yolunda qurban verməyə hazır olmağın rəmzidir. Bu hadisə XX əsrin sonlarında sovet imperiyasının öz dağılma mərhələsində törətdiyi ən ağır cinayətlərdən biri kimi yadda qalmışdır.

1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də gedən ictimai-siyasi proseslər, “yenidənqurma” və “aşkarlıq” siyasəti milli respublikalarda azadlıq ideyalarının güclənməsinə səbəb olmuşdu. Azərbaycanda isə bu proseslər Ermənistanın əsassız ərazi iddiaları, Qarabağ münaqişəsinin başlanması və mərkəzi hakimiyyətin ədalətsiz mövqeyi fonunda daha da kəskinləşdi. Xalq öz hüquqlarını, ərazi bütövlüyünü və siyasi suverenliyini tələb edirdi. Bakı və respublikanın digər şəhərlərində keçirilən dinc mitinqlər milli azadlıq hərəkatının əsas ifadəsinə çevrilmişdi.

Lakin sovet rəhbərliyi Azərbaycan xalqının bu haqlı tələblərinə dialoq və siyasi həll yolu ilə deyil, zorakılıqla cavab verdi. 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə SSRİ Silahlı Qüvvələri Bakıya yeridildi. Heç bir xəbərdarlıq edilmədən, fövqəladə vəziyyət elan olunmadan şəhərə daxil olan tanklar və silahlı bölmələr dinc əhaliyə qarşı amansızlıq törətdi. Küçələrdə, meydanlarda, hətta evlərində olan insanlar gülləbaran edildi. Qadınlar, uşaqlar, yaşlılar bu vəhşiliyin qurbanına çevrildi.

Qanlı Yanvar nəticəsində yüzlərlə insan həlak oldu, minlərlə insan yaralandı, çox sayda ailə faciə yaşadı. Bu hadisə sovet rejiminin əsl mahiyyətini bir daha üzə çıxardı və onun “xalq hakimiyyəti” iddialarının saxta olduğunu sübut etdi. Azərbaycan xalqı öz azadlıq arzusuna görə ağır bədəl ödəsə də, bu qurbanlar boşa getmədi.

20 Yanvar hadisəsi xalqın iradəsini qıra bilmədi, əksinə, müstəqillik ideyasını daha da gücləndirdi. Şəhidlərin qanı Azərbaycan xalqını bir amal ətrafında birləşdirdi. Bu hadisədən sonra azadlıq mübarizəsi daha məqsədyönlü və qətiyyətli xarakter aldı. Məhz bu faciə Azərbaycan Respublikasının 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa etməsinə aparan yolun dönüş nöqtələrindən biri oldu.

Qanlı Yanvar həm də milli ləyaqətin, qəhrəmanlığın və vətənpərvərliyin simvoludur. Şəhidlər Xiyabanı bu gün xalqımızın müqəddəs ziyarətgahına çevrilmişdir. Hər il yanvarın 20-də Azərbaycan xalqı böyük ehtiramla şəhidlərin xatirəsini anır, onların azadlıq uğrunda verdikləri canı unutmur.

Nəticə etibarilə, 1990-cı ilin Qanlı Yanvar hadisəsi Azərbaycan xalqı üçün yalnız bir matəm günü deyil, həm də şərəf, müqavimət və milli dirçəliş tarixidir. Bu faciə bizə azadlığın asan qazanılmadığını, onun uğrunda mübarizə və qurban tələb etdiyini xatırladır. Qanlı Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında daim yaşayacaq və gələcək nəsillər üçün azadlığın qiymətini anlatmağa davam edəcəkdir.

            Səbinə Əliyeva,

            YAP fəalı, Hacıqabul rayon Uşaq və Ailələrə Dəstək Mərkəzinin direktoru.