Müasir dövrdə dövlətlərin beynəlxalq nüfuzu yalnız hərbi və iqtisadi potensialla deyil, eyni zamanda diplomatik fəallıq, strateji baxış və qlobal platformalarda aktiv iştirakla ölçülür. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Dünya İqtisadi Forumunun illik toplantısında iştirakı ölkəmizin artan beynəlxalq çəkisinin, siyasi sabitliyinin və iqtisadi dayanıqlığının parlaq göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər.

Yanvarın 19-da Prezident İlham Əliyevin Dünya İqtisadi Forumunda iştirak etmək məqsədilə İsveçrə Konfederasiyasına səfəri Azərbaycanın artıq qlobal qərarların müzakirə olunduğu platformalarda söz sahibi olan dövlətlər sırasında yer aldığını bir daha təsdiqlədi. Xüsusilə builki Davos Forumunda rekord sayda dövlət və hökumət başçısının iştirakı bu toplantının beynəlxalq siyasi-iqtisadi həyatdakı mühüm rolunu göstərməklə yanaşı, Azərbaycanın bu nüfuzlu platformada təmsil olunmasının əhəmiyyətini daha da artırır.

Prezident İlham Əliyevin Euronews müsahibəsi: qlobal reallıqlara realist baxış

Prezident İlham Əliyevin Davos səfəri çərçivəsində “Euronews” televiziya kanalına verdiyi geniş və məzmunlu müsahibə Azərbaycanın beynəlxalq siyasi mövqeyinin, dövlət başçısının strateji düşüncə tərzinin və müasir dünya proseslərinə obyektiv yanaşmasının parlaq ifadəsi oldu. Bu müsahibə sadəcə informasiya xarakteri daşımırdı; o, əslində, qlobal auditoriyaya ünvanlanmış siyasi mesajlar, prinsipial mövqelər və konseptual baxışlar toplusu idi.

Müasir dövrdə informasiya müharibələrinin və media manipulyasiyalarının geniş yayıldığı bir şəraitdə Prezident İlham Əliyevin beynəlxalq nüfuza malik media qurumu vasitəsilə birbaşa dünya ictimaiyyətinə müraciət etməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısı bu müsahibə vasitəsilə Azərbaycanın mövqeyini təhrif olunmuş təqdimatlar üzərindən deyil, birbaşa və şəffaf şəkildə ifadə etdi. Bu isə həm siyasi cəsarətin, həm də lider məsuliyyətinin göstəricisidir.

Müsahibənin mərkəzi xəttini təşkil edən əsas mövzulardan biri beynəlxalq münasibətlər sistemində baş verən dəyişikliklər oldu. Prezident İlham Əliyevin “Bu erada vəziyyəti qanunun aliliyi deyil, güc qaydası idarə edir” fikri müasir dünyanın reallıqlarını son dərəcə dəqiq ifadə edən, dərin fəlsəfi və siyasi məzmun daşıyan tezisdir. Bu ifadə təkcə müşahidə deyil, həm də dünya nizamının faktiki vəziyyətinə verilən obyektiv qiymətdir. Dövlət başçısı bununla göstərdi ki, bir çox hallarda beynəlxalq hüquq normaları formal xarakter daşıyır, real qərarlar isə böyük güclərin maraqları əsasında formalaşır.

Lakin Prezident İlham Əliyev bu reallığı ifadə etməklə kifayətlənmir, eyni zamanda Azərbaycanın prinsipial mövqeyini də aydın şəkildə ortaya qoyur. O, xüsusi olaraq vurğulayır ki, Azərbaycan bütün addımlarını beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq atır. Suverenliyin bərpası, ərazi bütövlüyünün təmin olunması, separatizmlə mübarizə və dövlət maraqlarının qorunması – bütün bunlar beynəlxalq hüququn fundamental prinsiplərinə uyğun şəkildə həyata keçirilmişdir. Bu yanaşma Azərbaycanın haqlı mövqeyini hüquqi və siyasi baxımdan möhkəmləndirir və dünya ictimaiyyətinə açıq mesaj verir: Azərbaycan gücə deyil, ədalətə əsaslanan siyasət yürüdür.

Prezidentin müsahibəsində səsləndirdiyi mühüm tezislərdən biri də müstəqil dövlətlərin öz inkişaf modelini xarici diktələr əsasında deyil, daxili potensial və milli maraqlar əsasında qurmalı olması ilə bağlı idi. Bu fikir Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi uğurların ideoloji əsasını təşkil edir. Prezident İlham Əliyev açıq şəkildə göstərdi ki, Azərbaycanın uğurunun sirri onun müstəqil siyasətində, öz resurslarına güvənməsində və milli maraqları hər şeydən üstün tutmasındadır. Bu mövqe həm daxili sabitliyin təmin olunmasına, həm də beynəlxalq arenada ölkəmizin etibarlı tərəfdaş kimi qəbul edilməsinə şərait yaradıb.

Müsahibədə regional sabitlik məsələsinə xüsusi yer ayrılması da təsadüfi deyil. Prezident İlham Əliyevin İranla bağlı səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın qonşuluq siyasətinin mahiyyətini açıq şəkildə ortaya qoyur. Dövlət başçısı vurğuladı ki, Azərbaycan üçün ən mühüm məsələlərdən biri regionda sabitliyin, təhlükəsizliyin və proqnozlaşdırılan siyasi mühitin mövcud olmasıdır. Bu yanaşma dərin strateji məntiqə əsaslanır: çünki regional qeyri-sabitlik birbaşa olaraq milli təhlükəsizliyə, iqtisadi inkişaf perspektivlərinə və sosial sabitliyə təsir göstərir.

Prezidentin “Biz işğaldan və müharibədən əziyyət çəkmişik, minlərlə qurban vermişik” fikri isə sadəcə tarixi faktın xatırladılması deyil, həm də Azərbaycanın sülhə nə üçün bu qədər böyük dəyər verdiyini izah edən mənəvi-siyasi mesajdır. Bu fikir beynəlxalq auditoriyada emosional təsir gücünə malik olmaqla yanaşı, Azərbaycanın sülhpərvər siyasətinin arxasında dayanan real təcrübəni də ortaya qoyur. Azərbaycan sülh haqqında nəzəri danışmır – Azərbaycan müharibənin acı nəticələrini yaşamış və buna görə də sülhün qiymətini ən yaxşı bilən ölkələrdəndir.

Prezident İlham Əliyevin müsahibəsinin mühüm cəhətlərindən biri də onun diplomatik üslubunun balanslı, ölçülü-biçili, lakin eyni zamanda qətiyyətli olmasıdır. Dövlət başçısı nə populizmə yol verir, nə də reallıqları gizlədir. O, dünyaya Azərbaycanın mövqeyini olduğu kimi – açıq, səmimi və prinsipial şəkildə təqdim edir. Məhz bu xüsusiyyət Prezident İlham Əliyevi müasir dünya liderləri arasında fərqləndirən əsas keyfiyyətlərdən biridir.

Nəticə etibarilə demək olar ki, Prezident İlham Əliyevin Euronews müsahibəsi Azərbaycanın beynəlxalq imicinin möhkəmlənməsinə ciddi töhfə verdi. Bu müsahibə göstərdi ki, Azərbaycan yalnız regional hadisələrin iştirakçısı deyil, qlobal prosesləri dərin təhlil edən, dünya nizamı haqqında konseptual mövqeyə malik olan bir dövlətdir. Prezident İlham Əliyev isə bu mövqeyi qətiyyətlə müdafiə edən, milli maraqları hər zaman ön planda saxlayan və dünya auditoriyasına güclü siyasi mesajlar verə bilən liderdir.

Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində diqqət çəkən əsas məqamlardan biri də regionda sabitlik məsələsinə verdiyi xüsusi önəm oldu. İranla bağlı səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Azərbaycan qonşu ölkələrdə baş verən proseslərə məsuliyyətli və praqmatik yanaşır. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Azərbaycan üçün regionda sabitlik, proqnozlaşdırıla bilən mühit və sülh əsas dəyərdir.

Bu mövqe təsadüfi deyil. Çünki Azərbaycan uzun illər münaqişənin fəsadlarını yaşamış, minlərlə şəhid vermiş, milyonlarla vətəndaşı məcburi köçkün həyatı yaşamağa məcbur olmuş bir ölkədir. Məhz buna görə də bu gün ölkəmizin əsas prioriteti davamlı sülh və təhlükəsizliyin təmin olunmasıdır. Prezidentin Davosdan səsləndirdiyi mesajlar Azərbaycanın regionda sabitlik tərəfdarı olan məsuliyyətli aktor olduğunu bütün dünyaya göstərdi.

Davos Forumunda və müsahibədə xüsusi yer tutan mövzulardan biri də enerji təhlükəsizliyi oldu. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Azərbaycan artıq 16 ölkəyə təbii qaz ixrac edir və onların 10-u Avropa İttifaqının üzvüdür. Bu fakt Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm tərəfdaş olduğunu sübut edir.

Cənubi Qaz Dəhlizi layihəsi, yeni enerji marşrutlarının formalaşdırılması, “yaşıl enerji” təşəbbüsləri və bərpaolunan enerji potensialının inkişafı Azərbaycanın enerji siyasətinin yalnız bu günü deyil, gələcəyi də əhatə etdiyini göstərir. Azərbaycanın boru kəməri vasitəsilə qaz ixracının coğrafi əhatəsinə görə dünyada ilk sırada qərarlaşması isə ölkəmizin enerji diplomatiyasının uğurunun bariz göstəricisidir.

Bundan əlavə, Azərbaycanın artıq Suriyaya da qaz ixracına başlaması ölkəmizin enerji bazarında yeni mövqelər qazandığını göstərir. Bu isə iqtisadi gücün genişlənməsi və siyasi nüfuzun artması deməkdir.

Prezident İlham Əliyevin müsahibədə Avropa Parlamenti ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın prinsipial və müstəqil siyasət yürütməsinin göstəricisidir. Dövlət başçısının “Biz artıq buna reaksiya vermirik” cavabı əslində Azərbaycanın ikili standartlara əsaslanan yanaşmalara qarşı mövqeyinin açıq ifadəsidir.

Azərbaycanın Avropa Komissiyası ilə əməkdaşlığı davam etdirməsi, lakin qərəzli mövqe nümayiş etdirən qurumlarla məsafə saxlaması ölkəmizin milli maraqları hər şeydən üstün tutduğunu göstərir. Prezidentin Ermənistanla bağlı səsləndirdiyi fikirlər isə onu göstərir ki, regionda sülh təşəbbüslərinin əsas müəllifi və təşəbbüskarı məhz Azərbaycandır.

Bayram Xudayarov