“Xocalıya Ədalət” beynəlxalq kampaniyası 2008-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva tərəfindən yaradılmışdır. Kampaniyanın əsas məqsədi Xocalı soyqırımının dünya ictimaiyyətinə tarixi həqiqətlər əsasında çatdırılması, hüquqi və siyasi tanınmasının sürətləndirilməsi və faciənin unudulmamasıdır. Kampaniya indiyədək 120 000-dən çox insan və 115-dən çox təşkilatın iştirakı ilə 100-dən çox ölkədə müxtəlif tədbirlər həyata keçirmişdir. Sosial media, sərgilər, seminarlar, konfranslar, yürüşlər və interaktiv layihələr vasitəsilə dünya ictimaiyyəti Xocalı faciəsinin hüquqi və tarixi mahiyyəti barədə məlumatlandırılır.

Kampaniyanın fəaliyyəti nəticəsində Xocalı soyqırımı bir sıra ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən tanınmışdır. ABŞ-ın 24-dən çox ştatı, o cümlədən Texas, Connecticut, Georgia, Maine, New Jersey, New Mexico, Oklahoma, Pennsylvania, Tennessee və West Virginia rəsmi qətnamələr qəbul edərək Xocalı faciəsini soyqırımı və insanlıq əleyhinə cinayət kimi tanımışdır. Meksika, Pakistan, Çex Respublikası, Kolumbiya, Peru, Panama, Honduras, Sudan, Guatemala, Cibuti, İordaniya, Bosniya və Herseqovina və Şotlandiya parlamentləri hadisəni soyqırımı aktı kimi qəbul etmişdir. Beynəlxalq təşkilatlardan İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı Xocalı faciəsini soyqırım və insanlıq əleyhinə cinayət kimi tanıyaraq üzv dövlətlərdən hadisənin tanınması üçün səylərini artırmağı tələb etmişdir. Bu hüquqi və siyasi tanınmalar, Xocalı faciəsinin beynəlxalq hüquq çərçivəsində qəbul olunması və Azərbaycan diplomatiyasının nüfuzunun güclənməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Kampaniya çərçivəsində dünyanın müxtəlif ölkələrində genişmiqyaslı tədbirlər təşkil olunmuşdur. ABŞ-ın bir sıra şəhərlərində LED ekranlı yürüşlər və anım mərasimləri keçirilmiş, İstanbulda 2012-ci ildə Taksim Meydanında yüz minlərlə insanın iştirakı ilə yürüş təşkil olunmuşdur. Bern şəhərində diplomatik korpus, diaspor və yerli ictimaiyyətin iştirakı ilə anım mərasimi keçirilmiş, Parisdə UNESCO yanında rəsmi tədbirlər və sərgilər vasitəsilə faciə xatırladılmışdır. Barcelonada isə foto sərgilər, konsertlər və maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirilmişdir. Bu tədbirlər yalnız hüquqi və siyasi tanınmaya xidmət etməklə qalmır, həm də qlobal informasiya mübarizəsinin əsas vasitəsi kimi fəaliyyət göstərir. Kampaniya sosial media platformaları və multimedia layihələri vasitəsilə milyonlarla istifadəçiyə çataraq Xocalı faciəsinin tarixi və hüquqi mahiyyətini dünya ictimaiyyətinə təqdim edir.

“Xocalıya Ədalət” beynəlxalq kampaniyası Xocalı soyqırımının tarixi və hüquqi həqiqətlərini qlobal ictimaiyyətə çatdırmaq, faciənin beynəlxalq tanınmasını sürətləndirmək və gələcək nəsillərə dərs və ədalət mesajı vermək məqsədini daşıyır. Kampaniya nəticəsində bir sıra dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar Xocalı soyqırımını tanımış, dünyanın müxtəlif ölkələrində genişmiqyaslı maarifləndirmə tədbirləri keçirilmişdir. Bu fəaliyyət Azərbaycan dövlətinin diplomatik və informasiya siyasətinin mühüm elementini təşkil edir və tarixi ədalətin bərpasına xidmət edir.

Narxanım Əzizova,

YAP Neftçala rayon təşkilatının fəal üzvü