Azərbaycan ilə Türkiyə arasındakı münasibətlər ortaq tarixə, mədəni köklərə, dil birliyinə və qardaşlıq ənənələrinə əsaslansa da, bu münasibətlərin müasir siyasi məzmun qazanmasında görkəmli dövlət xadimlərinin müstəsna rolu olmuşdur. Bu gün iki qardaş dövlət arasında mövcud olan müttəfiqlik münasibətləri təsadüfi siyasi prosesin deyil, uzun illər ərzində formalaşmış strateji baxışın və uzaqgörən liderlik ənənəsinin nəticəsidir. Məhz buna görə də 2021-ci il iyunun 15-də Şuşada imzalanmış “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” təkcə siyasi sənəd deyil, eyni zamanda tarixi irsə və ortaq ideallara sadiqliyin ifadəsidir.

Türkiyə Cümhuriyyətinin banisi Mustafa Kamal Atatürkün “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” fikri iki xalq arasındakı münasibətlərin mahiyyətini ən dolğun şəkildə ifadə edən tarixi kəlamlardan biridir. Bu fikir Azərbaycan və Türkiyə xalqlarının taleyinin bir-biri ilə sıx bağlı olduğunu, qarşılıqlı dəstək və həmrəyliyin münasibətlərin əsasını təşkil etdiyini göstərir. Atatürkün müəyyən etdiyi bu siyasi və mənəvi xətt sonrakı dövrlərdə də öz aktuallığını qoruyub saxlamış, iki ölkə arasındakı əlaqələrin inkişafında mühüm rol oynamışdır.

Azərbaycanın Ümummilli Lideri Heydər Əliyev isə bu münasibətləri yeni mərhələyə yüksəldərək “Bir millət, iki dövlət” konsepsiyasını irəli sürmüşdür. Bu prinsip Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərinin strateji mahiyyətini müəyyənləşdirən əsas siyasi formul kimi tarixə düşmüşdür. Ulu Öndərin rəhbərliyi dövründə iki ölkə arasında siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın möhkəm təməlləri yaradılmış, münasibətlər keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. Bu gün Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan yüksək səviyyəli tərəfdaşlıq məhz Heydər Əliyevin uzaqgörən siyasətinin mühüm nəticələrindən biridir.

Prezident İlham Əliyev Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması mərasimində bu tarixi varisliyin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayaraq bildirmişdir: “İmzalanmış Bəyannamə tarixə əsaslanır. Bəyannamədə xalqlarımızın böyük liderləri, öndərləri Mustafa Kamal Atatürkün və Heydər Əliyevin kəlamları öz əksini tapıb”. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, bu tarixi sözlər yalnız keçmişin siyasi irsi deyil, eyni zamanda Azərbaycan və Türkiyənin bu günkü fəaliyyətinin əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirən strateji yol xəritəsidir.

Şuşa Bəyannaməsinin məhz Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşada imzalanması da dərin siyasi və mənəvi məna daşıyır. Qarabağın tacı sayılan Şuşa şəhəri 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılmış möhtəşəm Zəfərin simvoludur. Bəyannamənin işğaldan azad edilmiş Şuşada imzalanması Azərbaycan və Türkiyənin qardaşlıq münasibətlərinin yeni tarixi mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirmişdir. Bu hadisə həm də dünyaya Azərbaycan-Türkiyə birliyinin sarsılmaz olduğunu göstərən mühüm siyasi mesaj kimi qiymətləndirilir.

44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Türkiyənin Azərbaycana göstərdiyi siyasi və mənəvi dəstək bir daha sübut etdi ki, iki ölkə arasındakı münasibətlər sıradan tərəfdaşlıq çərçivəsindən çox-çox kənara çıxır. Prezident İlham Əliyevin də vurğuladığı kimi, Azərbaycan və Türkiyə ən çətin məqamlarda daim bir-birinin yanında olub, ortaq maraqların qorunması istiqamətində birgə fəaliyyət göstəriblər. Məhz bu birlik və həmrəylik bölgədə yeni geosiyasi reallıqların formalaşmasında mühüm rol oynayıb.

Bu gün Prezident İlham Əliyev və Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın rəhbərliyi ilə Azərbaycan–Türkiyə münasibətləri özünün ən yüksək inkişaf mərhələsini yaşayır. Siyasi dialoq, təhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, enerji, nəqliyyat, ticarət, təhsil və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq davamlı şəkildə genişlənir. İki ölkənin həyata keçirdiyi nəhəng regional layihələr yalnız Azərbaycan və Türkiyənin deyil, bütövlükdə regionun inkişafına və təhlükəsizliyinə mühüm töhfələr verir.

Şuşa Bəyannaməsi göstərir ki, Atatürkün və Heydər Əliyevin müəyyən etdiyi siyasi kurs bu gün də yaşayır və uğurla davam etdirilir. Bu sənəd ortaq tarixi yaddaşa, qardaşlıq ənənələrinə və strateji maraqlara söykənən münasibətlərin hüquqi-siyasi ifadəsi olmaqla yanaşı, gələcək nəsillər üçün də mühüm istiqamət müəyyən edir. Tarixi liderlərin ideyaları üzərində qurulan Azərbaycan–Türkiyə birliyi XXI əsrdə regionun ən güclü müttəfiqlik modellərindən biri kimi çıxış edir və gələcəkdə daha böyük uğurlar üçün möhkəm zəmin yaradır.

Nigar Sadıqova,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri

Boyat kənd İƏD üzrə nümayəndəliyin baş məsləhətçisi