Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin xarici siyasət sahəsində koordinasiyalı fəaliyyəti onların milli maraqlarının qorunması, regional təhlükəsizliyin təmin edilməsi və beynəlxalq nüfuzunun möhkəmləndirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan ilə Türkiyə arasında münasibətlərin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də məhz xarici siyasət sahəsində mövcud olan yüksək səviyyəli həmrəylik və qarşılıqlı dəstəkdir. 2021-ci il iyunun 15-də imzalanmış Şuşa Bəyannaməsində bu məsələnin ayrıca yer alması da təsadüfi deyil. Sənəd göstərir ki, iki qardaş dövlət xarici siyasət sahəsində əməkdaşlığı strateji müttəfiqliyin əsas istiqamətlərindən biri hesab edir.

Azərbaycan və Türkiyə uzun illərdir ki, beynəlxalq təşkilatlarda və çoxtərəfli platformalarda bir-birinin maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edirlər. İstər Birləşmiş Millətlər Təşkilatında, istər Türk Dövlətləri Təşkilatında, istərsə də digər beynəlxalq qurumlarda nümayiş etdirilən qarşılıqlı dəstək münasibətlərin müttəfiqlik xarakterinin ən bariz nümunələrindən biridir. Bu əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli münasibətlərin inkişafına deyil, eyni zamanda regionda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.

Şuşa Bəyannaməsində tərəflərin beynəlxalq münasibətlərə dair məsələlər üzrə mütəmadi məsləhətləşmələr aparması, ortaq maraqları ilgiləndirən məsələlərdə qarşılıqlı dəstək göstərməsi və fəaliyyətlərini əlaqələndirməsi xüsusi vurğulanır. Bu müddəalar Azərbaycan və Türkiyənin xarici siyasət kursunun bir çox istiqamətlərdə üst-üstə düşdüyünü və strateji məqsədlər ətrafında birləşdiyini nümayiş etdirir.

44 günlük Vətən müharibəsi dövründə və sonrakı mərhələdə Türkiyənin Azərbaycana verdiyi siyasi dəstək iki ölkə arasında diplomatik həmrəyliyin real təzahürü oldu. Türkiyə beynəlxalq platformalarda Azərbaycanın haqlı mövqeyini qətiyyətlə müdafiə etdi, ölkəmizin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpasına yönəlmiş siyasətinə açıq dəstək göstərdi. Bu mövqe Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin yalnız dostluq və qardaşlıq deyil, eyni zamanda strateji müttəfiqlik üzərində qurulduğunu bir daha təsdiqlədi.

Bəyannamədə əksini tapan xarici siyasət sahəsində əməkdaşlıq regionda yeni geosiyasi reallıqların formalaşdığı dövrdə xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunması, kommunikasiyaların açılması, iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi və qarşılıqlı etimad mühitinin yaradılması istiqamətində Azərbaycan və Türkiyə eyni mövqedən çıxış edirlər. Bu yanaşma bölgənin gələcək inkişafı üçün mühüm zəmin yaradır.

Azərbaycan və Türkiyə beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə əsaslanan ədalətli beynəlxalq münasibətlər sisteminin tərəfdarı kimi çıxış edirlər. Dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və sərhədlərinin toxunulmazlığına hörmət prinsipi hər iki ölkənin xarici siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Bu baxımdan Şuşa Bəyannaməsi yalnız ikitərəfli əməkdaşlıq sənədi deyil, həm də regional təhlükəsizlik və beynəlxalq hüquq prinsiplərinə sadiqliyin ifadəsidir.

Xarici siyasət sahəsində əməkdaşlığın mühüm istiqamətlərindən biri də Türk dünyasının beynəlxalq mövqelərinin gücləndirilməsidir. Azərbaycan və Türkiyə türk dövlətləri arasında siyasi dialoqun və əməkdaşlığın genişləndirilməsinə mühüm töhfələr verir, ortaq maraqların beynəlxalq səviyyədə müdafiəsi istiqamətində fəal fəaliyyət göstərirlər. Bu siyasət Türk dünyasının qlobal proseslərdə rolunun və təsir imkanlarının artmasına xidmət edir.

Prezident İlham Əliyev dəfələrlə vurğulayıb ki, Azərbaycan və Türkiyə beynəlxalq məsələlərdə daim bir-birinin yanındadır. Bu prinsip son illərdə özünü həm regional, həm də qlobal səviyyədə aydın şəkildə göstərib. İki ölkə arasında mövcud olan siyasi etimad və qarşılıqlı dəstək münasibətləri xarici siyasət sahəsində əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə imkan yaradır.

Şuşa Bəyannaməsi ilə təsbit olunan xarici siyasət həmrəyliyi Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin strateji mahiyyətini daha da gücləndirib. Bu sənəd göstərir ki, iki qardaş dövlət təkcə ortaq tarixə və mədəniyyətə deyil, həm də ortaq siyasi baxışlara və gələcək hədəflərə malikdir. Xarici siyasətdə nümayiş etdirilən birlik və həmrəylik isə regionda sabitliyin qorunmasına, təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə və hər iki dövlətin beynəlxalq nüfuzunun daha da artmasına mühüm töhfə verir.

Fərqanə Əliyeva,

YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri

Neftçala şəhər 1 saylı KEUB-un müdiri