2026-cı il martın 11-də Bakı şəhərində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev ilə Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Costa arasında keçirilən görüş və birgə mətbuat bəyanatı Azərbaycan-Avropa münasibətlərinin yeni mərhələyə daxil olduğunu bir daha təsdiqlədi. Bu səfər təkcə diplomatik təmas deyil, həm də enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və iqtisadi əməkdaşlıq baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan mühüm siyasi hadisə kimi qiymətləndirilir.

Görüşdən sonra keçirilən birgə mətbuat bəyanatında tərəflər Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlığın müxtəlif istiqamətlər üzrə inkişaf etdiyini vurğuladılar. Bildirildi ki, tərəflər siyasi dialoqun gücləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi və regionda sülh və sabitliyin təmin olunması istiqamətində əməkdaşlığı daha da dərinləşdirmək niyyətindədirlər.

Birgə bəyanatda xüsusi olaraq qeyd edildi ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmət, bərabərlik və ortaq maraqlar prinsiplərinə əsaslanır. Bu əməkdaşlıq həmçinin beynəlxalq hüququn prinsiplərinə – xüsusilə dövlətlərin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə hörmətə əsaslanır.

Tərəflər həmçinin yeni hərtərəfli tərəfdaşlıq sazişinin yekunlaşdırılmasının vacibliyini vurğulayaraq, bunun Azərbaycan-Avropa münasibətlərinin hüquqi bazasını daha da möhkəmləndirəcəyini bildirdilər.

Görüşün əsas mövzularından biri enerji sahəsində əməkdaşlıq idi. Azərbaycan uzun illərdir ki, Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynayır. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi Avropa bazarının enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, enerji əməkdaşlığı yalnız ənənəvi enerji resursları ilə məhdudlaşmır. Azərbaycan artıq bərpa olunan enerji sahəsində də böyük potensiala malikdir. Xüsusilə günəş və külək enerjisi üzrə həyata keçirilən layihələr Avropa ilə əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar açır.

Avropa İttifaqı da Azərbaycanın enerji transformasiyasına dəstək verməyə hazır olduğunu bildirir. Bu çərçivədə Avropa şirkətlərinin Azərbaycanın yaşıl enerji layihələrində iştirakının genişləndirilməsi və elektrik enerjisi bağlantılarının inkişafı müzakirə olunur.

Eyni zamanda, Qara dəniz vasitəsilə elektrik kabeli layihəsi kimi təşəbbüslər regionlararası enerji əməkdaşlığının yeni mərhələsini formalaşdırır.

Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər son illərdə yeni dinamika qazanmışdır. Bu münasibətlər yalnız enerji ilə məhdudlaşmır. Tərəflər nəqliyyat, rəqəmsal inkişaf, təhlükəsizlik və iqtisadi əməkdaşlıq kimi bir sıra sahələrdə də qarşılıqlı maraqlara malikdir.

Avropa İttifaqı Azərbaycanı regionda mühüm tərəfdaş kimi qiymətləndirir. Bu tərəfdaşlıq xüsusilə Cənubi Qafqazın geosiyasi əhəmiyyətinin artdığı bir dövrdə daha da aktuallaşır. Regionda sülhün və sabitliyin təmin olunması, nəqliyyat və kommunikasiya xətlərinin inkişafı həm Avropa, həm də Azərbaycan üçün strateji prioritetlərdən biridir.

Birgə bəyanatda həmçinin Cənubi Qafqazda davamlı sülhün təmin edilməsinin vacibliyi vurğulandı. Avropa İttifaqı Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh prosesini dəstəklədiyini və regionda sabitliyin bərqərar olmasının bütün tərəflər üçün faydalı olacağını qeyd etdi.

Azərbaycanın Avropa strukturları ilə münasibətləri uzunmüddətli siyasi və institusional əməkdaşlığa əsaslanır. Bu münasibətlər ölkənin beynəlxalq əməkdaşlıq strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir.

Azərbaycan Avropa ilə əməkdaşlıq vasitəsilə iqtisadi inkişaf, enerji təhlükəsizliyi və regional sabitlik kimi prioritet istiqamətlərdə mühüm nailiyyətlər əldə edib. Avropa İttifaqı ilə əlaqələrin genişləndirilməsi isə Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyini daha da gücləndirir.

Eyni zamanda Azərbaycan regionda etibarlı tərəfdaş kimi çıxış edərək enerji və nəqliyyat layihələrinin həyata keçirilməsində mühüm rol oynayır. Bu layihələr yalnız iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan strateji əhəmiyyət daşıyır.

11 mart 2026-cı ildə Bakıda keçirilən görüş və birgə bəyanat Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə daxil olduğunu göstərir. Enerji təhlükəsizliyi, bərpa olunan enerji, regional sabitlik və iqtisadi əlaqələrin inkişafı bu tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərini təşkil edir.

Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən balanslı və praqmatik xarici siyasət nəticəsində Azərbaycan beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirmişdir. Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlığın genişlənməsi isə həm regionun sabitliyinə, həm də qlobal enerji təhlükəsizliyinə mühüm töhfə verir.

Bayram Xudayarov

Elm və Təhsil Nazirliyi Fizika İnstitutunun əməkdaşı, "Heydər Əliyev məktəbinin davamçıları" Feysbuk qrupunun təsisçisi və rəhbəri, YAP-ın fəal üzvü